· 

Verdriet

Van de week was ik aan het bellen met ‘de boze beller’, wie overigens helemaal niet meer boos is, maar deze persoon is een personage die vaker terugkomt in mijn blogs, dus voor het gemak blijf ik diegene ‘de boze beller’ noemen. Misschien onthul ik nog wel een keer wie de boze beller is.

 

Naar aanleiding van de DWDD summerschool, gepresenteerd door Femke van der Laan over het onderwerp verdriet, spraken wij aan de telefoon ook over verdriet.

 

Want ik vind verdriet een erg interessant onderwerp.

 

Echt niet zo dat ik dagenlang huilend en met een hart vol verdriet rondloop. Integendeel. Ik ben best een vrolijk en optimistisch mens die graag lacht en grappen maakt en altijd wel íéts vindt om dankbaar voor te zijn. 

 

In nog geen anderhalf jaar tijd verloor ik mijn geliefde* én mijn moeder. Mijn leven stond nogal in het teken van verlies, en daarmee gepaard gaande: veel verdriet.

 

Ik heb moeten leren verdrietig zijn. Dit is zo makkelijk nog niet.

 

Zoals Femke ook zei: verdrietig zijn, betekent ook een zekere ruimte innemen. Met de ruimte die je inneemt als je zichtbaar verdrietig bent, creëer je soms ook ongemakkelijke situaties. Vaak weten mensen namelijk niet hoe ze hiermee om kunnen gaan. De neiging van een ander is al snel: een oplossing zoeken, je opvrolijken of je troosten. Terwijl je soms gewoon even verdrietig wilt zijn. Ik merk dat ik mijn verdriet om mama erg begrens, en het laat stromen zodra ik met iemand ben die me simpelweg verdrietig laat zijn. Ik wil niet geknuffeld worden, ik wil geen grap horen, ik wil geen oplossing, ik wil geen troostende woorden: ik wil gewoon verdrietig zijn. Maar voor veel mensen is dat moeilijk, en dat snap ik maar al te goed, want dat maakt je machteloos. Je wilt de verdrietige persoon graag helpen, maar wat in godsnaam kun je doen? Mijn advies: niks doen, is soms alles wat je kan doen. En dat is genoeg. 

 

In de aflevering van DWDD summerschool haalde Femke ook Belgisch psychiater Dirk de Wachter aan. Ik las eerder dit jaar een artikel van hem in De Volkskrant, en vond hem toen al meteen aan baas. Hij pleit ervoor dat we in onze maatschappij te veel focussen op geluk. Elke dag maar lekker gelukkig zijn. En als we dat even niet zijn, ontstaat er paniek. We vinden dat we recht hebben op geluk, we vinden dat we moeten streven naar geluk, we vinden dat geluk in onze eigen handen ligt. U slecht voelen behoort tot de gewonigheid van het leven, niet altijd en overal, maar af en toe is het heel normaal. Verdriet is geen psychiatrische afwijking.” Je shit voelen hoort bij het leven. Net zozeer als dat we soms blij zijn, zijn we soms verdrietig. Boos, teleurgesteld, somber, bang. 

 

En ik denk dat voor mijzelf daar mijn les zat: verdrietig zijn is oké, dat hoort erbij. Dit direct willen oplossen, proberen weg te stoppen, is dubbel lijden. Want je bent al verdrietig, en er dan ook nog negatieve gedachtes om heen vormen, tja, dat maakt het dubbel ellendig. 

 

Accepteren dat dit part of life is, en de ruimte durven nemen om het kenbaar te maken, dat is winst. En brengt uiteindelijk ook veel fijnheid, want juist in verdriet, in die kwetsbaarheid, ontstaat er verbinding. Ontstaat er liefde. ‘Liefde ontstaat in menselijk tekort’, zou Dirk zeggen. Maar zover wil ik niet gaan, want daarmee zou ik suggereren dat verdriet een tekort is. Terwijl verdriet vooral veel rijkdom met zich meebrengt. Verdriet durven delen, je hart op tafel durven leggen, is een uitnodiging aan de ander om zich ook open te stellen. Dus de ruimte nemen om verdrietig te zijn, geeft ook ruimte om een diepere verbinding aan te gaan met degene tegenover je. Weten hoe het is om verdrietig te zijn, weten hoe het voelt om te vallen, weten hoe het is om te missen, maakt ook dat je het tegenovergestelde herkent als het daar is. 

 

Afgelopen anderhalf jaar verloor ik twee mensen van wie ik de wereld hield. Maar omdat ik leerde mijn verdriet hierom te delen met de mensen om mij heen, creëerde ik immens waardevolle en liefdevolle relaties met andere mensen van wie ik de wereld houd.

 

*mijn geliefde is niet overleden hoor, onze relatie eindigde. En zoals onze vrind Marco Borsato al zong: soms is het slikken en weer doorgaan, maar soms is het leven opeens ontzettend nietig zonder de ander.

Write a comment

Comments: 2
  • #1

    Puck Wilkes (Wednesday, 03 July 2019 15:26)

    ♥️

  • #2

    Mirjam (Wednesday, 03 July 2019 18:38)

    Oh Puck, zo herkenbaar en waar! Mooi beschreven. En Dirk de W is ook mijn held. Vorig jaar heb ik hem mogen horen en zien spreken in Zwolle. Hij zegt precies dat wat het is; ongelukkig zijn is nodig. Het verbindt ons met elkaar. X Mir